زنده ياد هوشنگ ابرامی در سال۱۳۴۲درهمدان متولد شد.در سال ۱۳۳۵از دانشگاه تهران ليسانس اقتصاد گرفت.او در سال ۱۳۳۷به استخدام موسسه ی انتشارات فرانکلين در ايران در آمد.بانک مرکزی ايران در سال ۱۳۳۹ او را استخدام کرد و او کتابخانه تخصصی بانک را پايه گذاری کرد.در سال ۱۳۴۳برای تحصيل در دوره ی فوق ليسانس به دانشگاه پيتسبورگ در آمريکا رفت.وی در سال ۱۳۴۵در دوره ی نو بنياد فوق ليسانس کتابداری در دانشگاه تهران به تدريس می پردازد.در سال ۱۳۴۶برای تحصيل در دوره ی دکترای کتابداری و اطلاع رسانی به پيتسبورگ بر ميگردد.ابرامی در سال۱۳۵۱بخش علوم کتابداری دانشگاه شيراز را تاسيس می کند و خود رييس اين بخش می گردد.در سال ۱۳۵۵پس از ترک دانشگاه شيراز،ابرامی به استخدام موسسه ی برنامه ريزی ايران در می آيد.(به نقل از مقاله ی دکتر زهير حياتی)وی اواخر زندگی پر ثمرش را در آمريکا سپری کرد و درسال ۱۳۸۲ در لس انجلس درگذشت.ياداو همیشه در خاطر ما زنده است.

جهت آگاهی از وضعيت کتابخانه ديجيتال در ايران تحقيقاتی صورت گرفت و مشخص گرديد که کتابخانه ديجيتال به مفهوم واقعی کتابخانه ديجيتالی در ايران وجود ندارد آنچه که تحت عنوان کتابخانه ديجيتال ايجاد گرديده است سيستم های مکانيزه کتابخانه است که اطلاعات کتابشناختی را همراه با سرويس های موجود در کتابخانه ها از قبيل جستجو, امانت دهی منابع و ... است را در اختيار کاربران قرار می دهد و يا اينکه بطور مثال کتاب شعر شاعران را و يا اخبار و يا منابع Web log ها را سازماندهی کرده اند که بين کارهای انجام شده و کتابخانه ديجيتال تفاوت بسيار زيادی وجود دارد. در دانشگاه ها, مراکز تحقيقاتی دولتی و خصوصی فعاليتهائی صورت گرفته است.بطور مثال از دانشگاه های مدعی پياده سازی کتابخانه ديجيتال از طريق جستجو در اينترنت و يا با بازديد از محل, مشخص گرديد که يا در حال مطالعه هستند و يا همان اطلاعات کتابشناختی را سازماندهی کرده اند و يا اينکه در نهايت کتابخانه الکترونيکی تهيه کرده اند ولی بعنوان کتابخانه ديجيتال به مفهوم  واقعی آن در هيچکدام از دانشگاه های ايران اعم از دولتی و يا خصوصی پياده سازی نگرديده است. در کتابخانه ملی ايران پروژه ای را تحت عنوان کتابخانه ديجيتال در دست اقدام دارد ولی تا زمان تهيه اين گزارش بجز  Logoکتابخانه ملی بقيه قسمت های آن عبارت در دست ساخت را به نمايش می گذارد. و درساير دستگاه های دولتی, شرکتهای نيمه دولتی شرکت های خصوصی نيز اقدام به ايجاد کتابخانه ديجيتال کرده اند ولی اغلب منابع اطلاعاتی آنها  اخبار و يا گزيده ای از مقالات را دارند و منابع کتابخانه ای شامل کتاب, مجلات و .... در آن وجود ندارد و يا اينکه با برقراری ارتباط () با منابع در خارج از کشور کتابخانه دیجیتالی ساخته اندکه اولا منایع

 اولا منابع داخلی در آن وجود ندارد ثانيا بعلت عدم اطمينان به مجوز های استفاده از منابع خارجی ارتباطات ايجاد شده پايداری لازم را ممکن است نداشته باشد.

نتيجه نهايی

با توجه به موارد فوق الذکر تصميم نهائی کميته تخصصی کتابخانه ديجيتال بر اين شد که ساختار يک کتابخانه ديجيتال را که در آن امکان سازماندهی و استخراج دانش (کليه منابع کتابخانه ای) به و از کتابخانه فراهم شده باشد را تهيه نمود و جهت پياده سازی قسمت های مختلف ساختار تهيه شده مناقصه ای برگزار گردد تا کتابخانه ديجيتال ايران و يا وزارت علوم, تحقيقات و فناوری را تهيه و راه اندازی نمائيم . لازم به ذکر است که در جهت تسريع برای تهيه اين ساختار از تجربيات بخش های دولتی و خصوصی, افراد حقِيقی و حقوقی استفاده خواهد شد. 

لازم به يادآوری است که در دنيا تحقيقات در زمينه کتابخانه های  ديجيتال توسط دولتها انجام گرفته و تصميم گيری اوليه هم توسط آنان انجام گرفته  است. بطور مثال در امريکا تصميم گيری و اختصاص بودجه توسط گروه موسسه علوم ملی . سازمان فضائی امريکا و اداره پروژه های تحقيقات پيشرفته در اختيار شش دانشگاه کاليفرنيا (برکلی و سنت باربارا) . ميشيگان . الينويز . استانفورد و کارنگی ملون قرار گرفته است که هر کدام يک قسمت از تحقيقات در زمينه مورد نظر را بعهده گرفته اند. بودجه توسط گروه فوق الذکر تعمين شده است.  در اروپا توسط اتحاديه اروپا بودجه تعمين شده است.

بنابراين پيشنهاد می گردد که در ايران نيز برای سرعت بخشيدن به امر تحقيقات در زمينه کتابخانه ديجيتالی ايجاد يک کنسرسيوم و يا حداقل يک کميته تخصصی است که مسئوليت بررسی و انتخاب و تصميم گيری در کليه زمينه ها موضوع مورد بحث را داشته باشد تا هم از چند باره کاری جلوگيری شود و از نيروها و بودجه بصورت بهينه استفاده گردد.

http://ranganatan.blogfa.com

در 24 آوریل سال 1800م "جان آدامز"، رییس جمهور وقت آمریکا لایحه ای را به کنگره آمریکا فرستاد که بر اساس آن علاوه بر انتقال پایتخت این کشور از فیلادلفیا به شهر جدید واشنگتن،‌ با اختصاص مبلغ 5000 دلار برای تاسیس کتابخانه ای حاوی کتب قابل استفاده و مفید برای اعضای کنگره آمریکا نیز موافقت می گردید. بدین ترتیب با گردآوری یک مجموعه 3000 جلدی در بخشی از کاپیتول – ساختمان جدید کنگره آمریکا- سنگ بنای اولین کتابخانه کنگره امریکا گذاشته شد.

اما در حقیقت پایه گذاری آنچه هم اکنون به عنوان بزرگترین کتابخانه جهان شناخته می شود،‌ مدیون وقایعی است که 15سال بعد اتفاق افتاد. در آگوست سال 1814 ارتش مهاجم انگلستان با به آتش کشیدن ساختمان کنگره کتابخانه کوچک آنرا نیز نابود کرد. یکسال بعد "تامس جفرسون"،‌ رییس جمهور بازنشسته آمریکا در ازای دریافت 23950  دلار،‌ کتابخانه شخصی خودش را که حاوی 6487 جلد کتاب در موضوعات گوناگون هنری،‌ فلسفی،‌ ریاضیات، علوم پزشکی، روانشناسی و غیره بود، تقدیم کنگره کرد. جفرسون در واقع با اظهار این مطلب که "گمان می کنم هیچ موضوعی وجود ندارد که یک عضو کنگره زمانی نیازمند مراجعه به آن نباشد"، توجه اعضا را برای پذیرفتن این حجم کتاب با موضوعات متنوع و گوناگون جلب نمود.

در فاصله سالهای 1864 تا 1897 " آنیثورس راند"‌ ، کتابدار کنگره، این کتابخانه را به یک مرکز تحقیقاتی ملی مبدل نمود. در سال 1886 و به دنبال تصمیمی که 13پ سال قبل کنگره به منظور تغییر معماری ساختمان کتابخانه گرفته بود،‌ "جان اسمیث میر" و "پل پلز" مسوولیت ساخت بنایی با معماری دوره رنسانس ایتالیا را بر عهده گرفتند.

سرانجام در اوایل نوامبر سال 1897 بزرگترین، مجهزترین، ایمن ترین و طولانی ترین کتابخانه جهان در ساختمان تامس جفرسون در واشنگتن دی سی افتتاح شد. دو ساختمان دیگر با نامهای جان آدامز و جیمز مدیسون نیز در سالهای 1938 و 1981 به عمارت قبلی اضافه شدند

كتابخانه ها موسساتي هستند كه به انتخاب، جمع آوري، سازماندهي، حفظ و نگهداري و دسترسي سريع مصرف كنندگان به اطلاعات مي پردازد. و كتابداران متخصصاني هستند كه از اين فعاليت ها حمايت مي كنند. مجموعه ديجيتالي مجموعه اي از منابع اطلاعاتي هستند كه براي عموم استفاده كنندگان جمع آوري و سازماندهي شده اند.

ادعاي عصر ديجيتالي مناسب كردن تكنولوژي اطلاعات براي حمايت از فعاليت مصرف كنندگان است.در عصر ديجيتالي ما به نيروهاي جديد و متخصص نياز داريم كه واسطه اي بين مصرف كنندگان و تكنولوژي باشند. با تاسيس كتابخانه هاي ديجيتالي اين فرصت براي كتابداران به وجود آمده كه به تدريج از شكل كليشه اي گذشته فاصله بگيرند و خودشان را در اين محيط اطلاعات تعريف كنند. در آينده نقش كتابداران از تاكيد بر روي آموزش، مشاوره پژوهش و همكاري با متخصصان كامپيوتر و اطلاعات براي طراحي و نگهداري از سيستم هاي دسترسي به اطلاعات تغيير خواهد كرد.

به این ترتیب خیلی زود دو اصل عمده مربوط به نقش یک کتابدار را پذیرفته بود: تعلیم خود و تعلیم دیگران . دیوئی در سال 1874 از کالج اُمهرست فارغ التحصیل شد. در سال سوم تحصیل خود به کار در کتابخانه کالج نیز مشغول بود.در بیست و دوسالگی  در حالی که در آنجا کار می کرد و هنوز فارغ التحصیل نشده بود، ( به قول رایدر) پیش نویس طرح بزرگ رده بندی خودرا که برای همیشه نامش را به همراه خواهد داشت تهیه کرد.- در این طرح او کل دانش بشری را ابتدا به ده بخش تقسیم نمود و سپس هر بخش را به ده قسمت وباز هر قسمت را به 10 شاخه و ... تقسیم نمود و با استفاده ازاعداد استانداردآنها را مشخص کردکه به رده بندی دهدهی دیوئی معروف است- پس از فراغت از تحصیل نیزکار خود را درمقام کتابدار فعال تا سال 1876 ادامه داد، سالی که نخستین ویرایش رده بندی اش منتشر شد. در همان سال به بوستون رفت ودرآنجا دفتری دایر کرد ، فاصله بین سالهای 1876 تا سال 1883 دوره بسیار سازنده ای در زندگی او به حساب می آید. در این دوره انجمن کتابداران آمریکا ، نخستین سازمان کتابداری، تأسیس شد و دیوئی دبیر و روح پویای آن بود. و مجلهLibrary Journal  اولین نشریه کتابداری به سردبیری دیوئی منتشر شد. سپس دفتر امور کتابخانه ها به منظور طراحی و تهیه انواع وسایل و تجهیزات کتابخانه ها تأسیس شد. گویی اینها کافی نبود ، پس به فعالیت در دوزمینه دیگر مورد علاقه خود یعنی ایجاد اصلاحات دراوزان شعری و در شیوه نگارش پرداخت . رایدر می گوید: اودر واقع اندیشمندی بود کوشا و خستگی ناپذیرو برای اینکه  حتی لحظه ای را هم تلف نکند برای کارهایش بودجه زمانی تعیین کرده بود. در سال 1883 به سمت کتابدار کتابخانه کلمبیا برگزیده شدو در آنجا فقط به سبب ایمان و شعور خود تأسیس نخستین مدرسه کتابداری دنیای نوین را آغاز کرد. در حالی که کالج کلمبیا درضرورت تأسیس آن تردید داشت، هیئت امنای کالج در سال 1884 تأسیس مدرسه کتابداری کالج کلمبیا را تصویب کرد اما هیچ گونه منبع مالی در اختیار دیوئی قرار نداد و حتی در انصرافش کوشیدامااو همچنان تلاش می کرد تا اینکه در سال 1887 مدرسه افتتاح شد و دانشجویانی جذب شدند وتأسیس آن حرفه کتابداری را درآمریکا دگرگون کرد. شخصیت او الهام بخش مدرسه بود و او کتابداری را شغل نمی شمرد بلکه امانتی می دانست و فرصتی برای خدمت به بشریت. سرانجام این دانشمند بزرگ در سال 1931 در آمریکا چشم از جهان فروبست .

http://www.kaj-inf.blogfa.com

از اینکه newlib را انتخاب کرده اید متشکرم.

این وبلاگ با هدف ارائه مطالب و مقالات مختلف مربوط به  رشته کتابداری و اطلاع رسانی و همچنین مطالبی در خصوص وضعیت کتابداری در کشور تشکیل شده است .امید است با یاری کلیه ی دوستان هم رشته و اساتید محترم بتوانم مفید باشم .

                                                    با تشکر

                                                      جواد صیافی دانشجوی کارشناسی کتابداری